1

Genuanceerd tegen kernwapens? Zoek de paradox

Een paar maanden geleden vroegen we als diaconie in onze kerk aandacht voor het burgerinitiatief ‘Teken tegen kernwapens’ van vredesorganisatie PAX, verbonden met onze Protestantse Kerk in Nederland. ‘Waarom nu?’ kreeg ik als vraag. En ‘Hebben we de kernwapens niet nodig om ons te beveiligen tegen agressieve landen?’

Bij deze reacties kan ik me iets voorstellen, maar tegelijk ook juist helemaal niets. Eerste vraag die de reacties bij mij oproepen, ik zeg het maar eerlijk: waarom pleiten mensen die ik ken als vriendelijk en sociaal voor het behoud van massavernietigingswapens? Het is niet dat we geen andere keus hebben om ons te beveiligen. Zonder je gelijk als hardcore pacifist te profileren, kun je toch veilig stellen: voor wie voor het oplossen van conflicten graag op wapens vertrouwt, is er nog een heel arsenaal aan andere wapens dan kernwapens beschikbaar. Ik had niet verwacht nog eens als verdediger van wapens op te treden , maar heus: met raketten, granaten en ander artilleriegeschut valt ook een enorme ravage aan te richten bij welke vijand we ook maar willen treffen. Niet zo allesverwoestend als kernwapens, dat is waar. Jammer wellicht, maar het fijne is wel dat genoemde wapens een stuk preciezer zijn dan het schot hagel van episch formaat dat een kernexplosie is.

Vaak klinkt het argument dat men de kernwapens niet daadwerkelijk wil inzetten, maar alleen wil gebruiken als afschrikmiddel. Dit maakt de zaak er niet veel beter op. Goed, de ouder die zijn kind alleen dreigt hem of haar de hersens in te slaan als dit kind niet doet wat hij wil, is misschien net iets minder slecht dan de ouder die dit dreigement ook uitvoert, maar vertrouwen we een kind aan eerstgenoemde ouder toe? Om over de morele autoriteit van deze ouder maar te zwijgen.

Maar een land dat dreigt met de inzet van kernwapens, kan volgens veel mensen blijkbaar wél morele autoriteit bezitten. Ik hoor namelijk vaak dat de kernwapens die we op dit moment hebben ‘in goede handen’ zijn. Zolang we maar voorkomen dat kernwapens in slechte handen vallen, is er dus niets aan de hand. Maar echt, hoe ik ook mijn best doe: het lukt me niet me die ‘goede handen’ die op beschaafde wijze met kernwapens dreigen, zonder deze daadwerkelijk in te willen zetten, voor te stellen. Bovendien: hoe effectief is dreigen met iets, waarvan mensen op basis van jouw veronderstelde beschaving verwachten dat je het niet gaat inzetten? Het is van tweeën één: of je dreiging verliest zijn kracht of je verliest je morele autoriteit. Winnen is er dus niet bij.

Ondertussen zingen wij elk jaar met Kerst (en soms tussendoor ook nog wel, zoals in de op handen zijnde Vredesweek) weer over de vrede op aarde. Hoe we die denken te gaan bereiken als zelfs het verbieden van massavernietigingswapens al een probleem is, is mij niet duidelijk. Nu pretendeer ik niet zelf het definitieve antwoord op deze vraag te hebben, maar een wat meer principiële houding van christenen tegen wapens lijkt mij een begin. Jezus prees vredestichters en waarschuwde dat wie naar het zwaard grijpt, erdoor zal omkomen. Duidelijke taal, die in de kerk – en liefst ook erbuiten – luid en duidelijk mag klinken. Paus Franciscus had daar op een bijeenkomst met jongeren in Turijn in ieder geval geen moeite mee. Volgens hem kan een wapenfabrikant zich geen christen noemen: http://www.kro-ncrv.nl/inspiratie/nieuws/370-35493-paus-trekt-van-leer-tegen-hypocriete-wapenproducenten-en-grootmachten.

Veel Nederlandse christenen krimpen ineen bij zo’n uitspraak. Wij willen vooral erg graag genuanceerd zijn. Dat is in bepaalde situaties heel mooi en een verademing vergeleken met het dogmatisme uit het verleden, maar als het gaat om kernwaarden is water bij de wijn niet gewenst. Wij moeten klare wijn schenken, net als Jezus. Als we als kerk tenminste iets van zijn positieve transformerende kracht in de samenleving willen laten merken.

Het burgerinitiatief ‘Teken tegen kernwapens’ wordt door 44.000 Nederlanders ondersteund. Dat betekent dat er een debat in de Tweede Kamer komt over een verbod op kernwapens in Nederland. Het ondersteunen van het burgerinitiatief kan nog steeds via PAX.

Reactie (1)

  1. antwoorden
    Annemiekezegt

    Mooi geschreven, Bob! Ik ben het met je eens.

Plaats een reactie